Conserve Italia: sieć agronomiczna, która przewiduje zagrożenia w łańcuchu dostaw owoców

Conserve Italia jest jedną z największych europejskich spółdzielni rolno-spożywczych. Jej łańcuch dostaw owoców obejmuje cztery uprawy — brzoskwinie, gruszki, morele i jabłka — uprawiane przez gospodarstwa rolne będące członkami spółdzielni, zlokalizowane głównie w regionie Emilia-Romagna, a także w Apulii, Wenecji Euganejskiej i Molise.

Wyzwanie: analiza łańcucha dostaw owoców i warzyw na podstawie danych, sezon po sezonie

Zarządzanie łańcuchem dostaw owoców i warzyw oznacza coroczne zmaganie się z czynnikiem, nad którym żadna firma nie ma kontroli: klimatem. Coraz bardziej niekorzystne warunki pogodowe — późne przymrozki, powodzie, susze w okresie letnim — wpływają na plony, zużycie wody i nasilenie niekorzystnych czynników, co ma bezpośredni wpływ na produkcję i koszty.

Aby poradzić sobie z tą zmiennością, potrzebne były wiarygodne i porównywalne dane agronomiczne, zebrane bezpośrednio w terenie.

Wspólny cel z firmą „ xFarm ” Technologies był jasny: wyposażyć łańcuch dostaw w infrastrukturę, która pozwoli przekształcić to, co dzieje się w sadach, w informacje przydatne przy podejmowaniu decyzji.

Rozwiązanie: trzy obszary w ramach jednego zintegrowanego projektu

Współpraca między Conserve Italia a xFarm Technologies rozpoczęła się w 2024 roku i jest rozwijana wspólnie z Uniwersytetem w Bolonii. Obecnie trwa już trzeci sezon projektu, który dzieli się na trzy uzupełniające się obszary działania. 1. Sieć cyfryzacji i monitoringu: rozległa sieć stacji meteorologicznych i czujników w terenie, która dostarcza platformie xFarm dane agronomiczne w czasie rzeczywistym; jest to obecnie jedna z największych aktywnych sieci monitoringu agronomicznego we Włoszech; każde gospodarstwo rolne zostało wyposażone w sprzęt i przeszkolone w zakresie korzystania z platformy poprzez sesje online oraz stacjonarne.

2. Eksperymentalny projekt agronomiczny: w grupie gospodarstw pilotażowych strategie oparte na danych z czujników i modeli są porównywane z tradycyjnym sposobem zarządzania, przy czym mierzy się rzeczywisty wpływ na nawadnianie, ochronę upraw i monitorowanie owadów. 3. FarmView, rozpoznawanie i liczenie owoców: projekt pilotażowy obejmujący system wizji komputerowej, opracowany we współpracy z Uniwersytetem w Bolonii, który zlicza owoce na podstawie zdjęć zebranych w terenie i szacuje plony w trakcie sezonu.

Od cotygodniowego biuletynu do ryzyka obliczanego co 24 godziny

W sezonie 2025 modele DSS xFarm zostały poddane usystematyzowanemu porównaniu z biuletynami regionu Emilia-Romagna: 6 modeli xFarm w zestawieniu z 16 biuletynami regionalnymi i 79 obszarami, w odniesieniu do czterech upraw, od maja do sierpnia. Decydującą różnicą jest częstotliwość aktualizacji: biuletyn regionalny jest publikowany raz w tygodniu, a w ciągu sześciu dni dzielących jedną publikację od kolejnej może pojawić się ognisko infekcji, osiągnąć szczyt i zacząć słabnąć. System DSS xFarm aktualizuje informacje o ryzyku co 24 godziny i średnio o 4 dni wyprzedza sygnał o ognisku infekcji w stosunku do pierwszego oficjalnego komunikatu.

W przypadkach, w których porównanie jest poprawne pod względem metodologicznym – czyli między modelami epidemiologicznymi – zgodność sięga 94% (15 zgodnych lub częściowo zgodnych porównań na 16). Identyfikując okresy niskiego ryzyka zakażenia w ramach okresów sklasyfikowanych w wytycznych jako „wysokiego ryzyka”, rolnik kierujący się systemem DSS uniknąłby 2–3 zabiegów fungicydowych na uprawę w okresie od maja do lipca, co pozwoliłoby na potencjalne oszczędności w wydatkach na środki ochrony roślin dla gruszy i brzoskwiń oraz potencjalne zmniejszenie obciążenia środowiska. Zadaniem systemu DSS nie jest zastąpienie regionalnego biuletynu, lecz uzupełnienie go: xFarm jako codzienny przewodnik operacyjny, a biuletyn jako punkt odniesienia normatywnego dla uprawy zintegrowanej.

Wyniki: łańcuch dostaw, który poddaje się ocenie

Pod koniec sezonu 2025 projekt obejmie 187 zcyfrowanych gospodarstw rolnych, wyposażonych w sprzęt i przeszkolonych w zakresie korzystania z platformy; rozbudowaną sieć czujników obejmującą 80 stacji meteorologicznych i 500 zainstalowanych czujników; 4 uprawy objęte eksperymentami oraz zmierzone oszczędności wody w porównaniu z tradycyjnym sposobem uprawy; ponad 700 hektarów monitorowanych przez sieć Agrometeo. Projekt pilotażowy FarmView osiągnął znaczący postęp jakościowy w latach 2024–2025: dokładność rozpoznawania owoców wzrosła z 56–66% do 76–81%, przy około 40 000 zdjęć zebranych w terenie, a błąd w szacowaniu plonu wyniósł 2,5% w przypadku gruszy i 4,3% w przypadku brzoskwini, obliczony na podstawie trzech lat danych historycznych. W przypadku drzew morelowych zmienność pozostaje wyższa z powodu ekstremalnych zjawisk pogodowych, natomiast plan działania na rok 2026 przewiduje włączenie danych meteorologicznych i wskaźników wegetacyjnych w celu wzmocnienia modelu.

W kierunku kolejnych sezonów

Analiza wykazała zasadę, która ma zastosowanie w całym łańcuchu dostaw owoców i warzyw: przy tej samej ilości informacji ten, kto otrzyma ją wcześniej, podejmuje lepsze decyzje. Cztery dni wyprzedzenia w stosunku do sygnału ostrzegawczego oznaczają skuteczniejsze zabiegi, mniej marnotrawstwa oraz decyzje oparte na aktualnych danych, a nie na zdjęciach z poprzedniego tygodnia. Trzeci sezon projektu ma na celu utrwalenie wyników eksperymentu, udoskonalenie modelu prognozowania plonów poprzez włączenie danych meteorologicznych i wskaźników wegetacyjnych oraz wzmocnienie narzędzi sprawozdawczości w łańcuchu dostaw. Sieć stworzona przez Conserve Italia we współpracy z xFarm Technologies to nie tylko sieć czujników: to infrastruktura cyfrowa, która gromadzi dane bezpośrednio z sadów, ocenia ryzyko co 24 godziny, porównuje strategie agronomiczne i mierzy wyniki w czasie.

Najlepszych decyzji nie podejmuje się pod wpływem chwili. Trzeba je dokładnie rozważyć.